Cơn khát vật liệu mới khiến giá khoáng sản chiến lược tăng mạnh

Trước những biến động mạnh của chuỗi cung ứng khoáng sản chiến lược và xu hướng siết chặt quản lý nguyên liệu công nghệ cao, các khoáng sản thiết yếu cho các ngành công nghiệp sạch như xe điện, năng lượng tái tạo và bán dẫn đang thu hút sự quan tâm đặc biệt. Điều này phản ánh rõ qua thị trường vonfram và florit, khi nhu cầu và giá vonfram tăng mạnh, trong khi florit cũng ghi nhận đà tăng đáng kể trong quý IV/2025 do đứt gãy trong chuỗi cung ứng.

Cơn khát vật liệu mới trong năng lượng sạch

Năm 2025 chứng kiến mức tăng đột biến của giá vonfram. Theo Fastmarkets, sự leo thang này được thúc đẩy bởi hai động lực chính. Thứ nhất, nguồn cung bị thắt chặt khi các biện pháp quản lý xuất khẩu đối với vonfram được siết chặt trên thị trường toàn cầu. Thứ hai, sự bùng nổ nhu cầu trong các ngành chiến lược như quang điện, quốc phòng, hàng không vũ trụ và pin lưu trữ năng lượng. Chỉ riêng bột vonfram đã ghi nhận mức tăng 143% từ đầu năm, lên khoảng 108 USD/kg, cho thấy sức nóng đặc biệt của phân khúc này. Trong bối cảnh địa chính trị căng thẳng và chuỗi cung ứng gián đoạn, giá vonfram vẫn duy trì ở mức cao nhất trong nhiều năm.

Bên cạnh đó, florit cũng là một khoáng sản thiết yếu đang được chú ý. Đây là nguyên liệu quan trọng để sản xuất chất điện phân cho pin, tấm năng lượng mặt trời, tua bin gió, tác nhân khắc bán dẫn, cũng như các thế hệ môi chất làm lạnh có chỉ số nóng lên toàn cầu thấp. Mặc dù chưa chính thức nằm trong danh mục kiểm soát xuất khẩu của Trung Quốc, nhưng trước xu hướng siết chặt quản lý các khoáng sản chiến lược và trữ lượng ngày càng khan hiếm, giới quan sát nhận định florit có thể trở thành “ứng viên tiếp theo” được Bắc Kinh ưu tiên nhằm thúc đẩy ngành công nghiệp nội địa và bảo vệ nguồn tài nguyên. Nếu điều này xảy ra, thị trường cung – cầu florit toàn cầu dự báo sẽ biến động mạnh.

Tiềm năng ngành khoáng sản Việt Nam

Khi thế giới đẩy nhanh phát triển xe điện và các dự án lưu trữ năng lượng tái tạo, nhu cầu khoáng sản cho ngành này được dự báo tăng gấp đôi trong thập kỷ tới, thúc đẩy các quốc gia tìm kiếm và đa dạng hóa nguồn cung.

Tại Việt Nam, Masan High-Tech Materials (UpCom: MSR), một trong những công ty thành viên của Tập đoàn Masan, hiện đang vận hành mỏ đa kim Núi Pháo với tổng công suất 3,5 triệu tấn quặng mỗi năm. Dự án Núi Pháo khai thác và chế biến đồng thời 4 sản phẩm chính: vonfram, florit, bismut và đồng. Các sản phẩm này được tiếp tục được xử lý qua chuỗi công nghệ khép kín, tạo ra các sản phẩm chế biến sâu như muối amoni para tungstate, bột oxit vonfram, fluorspar tinh luyện và bismuth oxide.

Những vật liệu này đóng vai trò then chốt trong các ngành công nghiệp mũi nhọn, từ xe điện, bán dẫn, hàng không – vũ trụ đến dầu khí và thiết bị y tế, góp phần nâng cao vị thế của Việt Nam trong chuỗi cung ứng vật liệu công nghệ cao toàn cầu. Trên bình diện quốc tế, quá trình chuyển đổi năng lượng, phát triển xe điện, mở rộng sản xuất chip và thúc đẩy công nghệ xanh đang gia tăng áp lực lên nguồn cung khoáng sản chiến lược. Với khả năng khai thác và chế biến đồng bộ trên nguồn khoáng sản chiến lược đa dạng, Masan High-Tech Materials đứng trước cơ hội lớn trong việc cung ứng nguyên liệu quan trọng cho thị trường trong nước lẫn quốc tế, giữa bối cảnh nhu cầu khoáng sản chiến lược toàn cầu không ngừng gia tăng.

Bước tiến mới của khoáng sản Việt trên bản đồ toàn cầu

Việt Nam đang có những bước tiến mạnh mẽ trong việc hoàn thiện Luật Khoáng sản và các chính sách ưu đãi, tập trung vào nhóm khoáng sản chiến lược và vật liệu công nghệ cao. Mới đây, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà đã ký Quyết định 2581/QĐ-TTg về việc điều chỉnh quy hoạch thăm dò, khai thác và chế biến sử dụng các loại khoáng sản thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050 (ban hành kèm theo Quyết định số 866/QĐ-TTg ngày 18/7/2023). Các khu vực được điều chỉnh trong đó có mỏ vonfram Núi Pháo, tỉnh Thái Nguyên. Những nỗ lực này không chỉ hứa hẹn mang lại lợi ích kinh tế đáng kể mà còn góp phần nâng cao vị thế chiến lược của Việt Nam trên bản đồ công nghiệp toàn cầu.

Khi thế giới bước vào cuộc đua tìm kiếm nguồn cung vật liệu chiến lược an toàn, minh bạch và đa dạng, các nhà sản xuất như Masan High-Tech Materials đang trở thành mắt xích quan trọng của chuỗi cung ứng toàn cầu. Đây là cơ hội vàng để Việt Nam tận dụng lợi thế tài nguyên thiên nhiên, đẩy mạnh đổi mới công nghệ và đóng vai trò tiên phong trong việc xây dựng các chuỗi giá trị xanh và bền vững.