Doanh nghiệp sản xuất vonfram của Masan chủ động thích ứng trước biến động của thị trường

Masan High-Tech Materials (MHT) là một trong những công ty thành viên của Tập đoàn Masan, hiện đang vận hành mỏ Núi Pháo tại tỉnh Thái Nguyên, Việt Nam — đây là một trong những mỏ vonfram lớn nhất ngoài Trung Quốc. Trong bối cảnh giá vonfram đang ở mức cao kỷ lục và nguồn cung thắt chặt do hạn chế xuất khẩu từ Trung Quốc, MHT đang định hướng lại chiến lược để nắm bắt cơ hội trong thị trường đang dịch chuyển.
Argus đã có cuộc trao đổi với ông Fedor Mironenko, Giám đốc Kinh doanh và Nguồn cung chiến lược vonfram của MHT, về chiến lược phát triển, thách thức thị trường và vai trò của Việt Nam trong bối cảnh căng thẳng thương mại toàn cầu.

Giá vonfram đang ở mức cao kỷ lục và nguồn cung ngày càng khan hiếm, đặc biệt là đối với APT (muối ammonium paratungstate) — nguyên liệu trung gian cần thiết cho hầu hết các sản phẩm vonfram. Ông nhìn nhận thế nào về diễn biến thị trường hiện nay?

Thị trường đang trải qua những thay đổi mang tính bước ngoặt, tôi chưa từng chứng kiến trong 20 năm làm việc trong ngành khoáng sản. Vấn đề không chỉ là giá cả, mà còn là sự khan hiếm vật liệu. Giờ đây, gần như không thể nhập khẩu hàng từ Trung Quốc, thậm chí có thông tin rằng ngay trong nước họ cũng đang khan hiếm nguồn cung.
Có nhiều nguyên nhân: căng thẳng địa chính trị, hạn chế xuất khẩu, nhu cầu nội địa tăng cao – không đơn thuần là Trung Quốc không muốn xuất khẩu. Khách hàng ngày càng lo ngại, và các chính phủ phương Tây đang nỗ lực xây dựng chuỗi cung ứng độc lập. Đây là một thay đổi mang tính bước ngoặt thực sự.

Một trong những mối lo của chúng tôi là nguy cơ thay thế vật liệu. Nếu khách hàng không mua được vonfram, họ sẽ buộc phải tìm vật liệu thay thế, điều này không có lợi cho ngành.

Trong bối cảnh đó, Masan High-Tech Materials giữ vai trò ra sao?

Chúng tôi đang ở vị thế khá mạnh. MHT hoàn toàn độc lập với Trung Quốc – chúng tôi không nhập nguyên liệu từ Trung Quốc và cũng không xuất hàng sang Trung Quốc. Việt Nam có lập trường trung lập trong chiến tranh thương mại, cho phép chúng tôi tự tin hỗ trợ khách hàng. Đây là một cơ hội lớn.

Tuy nhiên, giống như các doanh nghiệp khác, chúng tôi cũng thiếu nguyên liệu thô. Hiện tại, công ty đang trong giai đoạn chuyển đổi, dẫn đến sản lượng năm nay giảm. Từ năm sau, sản lượng dự kiến sẽ tăng trở lại, và trong 2–3 năm tới, chúng tôi kỳ vọng đạt lại mức sản lượng trước đây.

Masan High-Tech Materials đang áp dụng chiến lược “Back to Basics”. Ông có thể chia sẻ rõ hơn về định hướng này không?

“Back to Basics” nghĩa là tập trung vào hoạt động cốt lõi của Masan High-Tech Materials, quản lý hiệu quả các tài sản tại Việt Nam. Việc thoái vốn H.C. Starck và chuyển nhượng phần sở hữu cho Mitsubishi Materials hoàn tất trong năm 2024 cũng là một phần trong định hướng này của MHT.

Động thái đó giúp chúng tôi tập trung nguồn lực cho hoạt động chính, và nhờ vậy, vị thế vận hành hiện nay vững chắc hơn nhiều so với đầu năm.

Chúng tôi đang triển khai nhiều dự án mới, bao gồm phát triển các sản phẩm phụ.
Ví dụ, florit dễ tiêu thụ nhờ các thỏa thuận tiêu thụ dài hạn đã có. Chúng tôi cũng đang xem xét sản xuất florit cấp luyện kim và thu hồi vàng, đồng còn sót lại trong tinh quặng sunfua nhằm tối đa hóa giá trị của mọi sản phẩm đầu ra.

Bên cạnh đó, chúng tôi cũng đang làm việc với khách hàng tiềm năng về bismut. Giá bismut tăng mạnh gần đây do hạn chế xuất khẩu, nhưng chúng tôi vẫn đang đánh giá nhu cầu thực sự từ thị trường.

Mục tiêu của chúng tôi là trở thành trung tâm công nghiệp cho nhiều loại kim loại khác nhau. Ngoài vonfram, chúng tôi cũng đang tìm cơ hội chế biến các kim loại khác, không nhất thiết phải do chúng tôi khai thác — có thể hợp tác với các công ty khai thác khác để họ đưa quặng đến MHT chế biến.

Điều gì khiến Việt Nam trở nên hấp dẫn với các nhà đầu tư nước ngoài trong lĩnh vực khai khoáng và chế biến?

Việt Nam hội tụ nhiều yếu tố khiến quốc gia này ngày càng nổi bật trong chuỗi cung ứng và sản xuất chiến lược. Vị trí gần Trung Quốc giúp dễ dàng kết nối khu vực, đồng thời vẫn mở cửa với các thị trường phương Tây.

Việt Nam có chi phí vận hành thấp, nguồn nhân lực trẻ (tuổi trung bình của lao động khoảng 34), cùng chính sách khuyến khích đầu tư nước ngoài. Sự xuất hiện của các nhà máy sản xuất lớn như Samsung càng khẳng định vai trò ngày càng quan trọng của Việt Nam trong chuỗi cung ứng khu vực, đặc biệt tại Thái Nguyên và các thành phố cảng như Hải Phòng.

Ông đánh giá như thế nào về nhu cầu vonfram trong thời gian tới?

Nhu cầu nhìn chung vẫn ổn định, không có sự biến động lớn. Thị trường hiện bị chi phối bởi yếu tố nguồn cung nhiều hơn là nhu cầu.

Tôi không không kỳ vọng nhiều về ngành công nghiệp châu Âu, do chi phí năng lượng, thuế và quy định môi trường cao. Ngành ô tô là lĩnh vực tiêu thụ quan trọng, nhưng khi chuyển sang xe điện, nhu cầu đối với động cơ đốt trong, và theo đó là dụng cụ cắt gọt kim loại, sẽ giảm. Nghĩa là tỷ trọng xe truyền thống đang dần giảm.

Tuy nhiên, chúng tôi đã bắt đầu bán oxit vonfram cho sản xuất vật liệu cathode – một thị trường nhỏ nhưng đang tăng trưởng nhanh. Ngoài ra, nhiều ứng dụng mới trong năng lượng hạt nhân và năng lượng mặt trời, đặc biệt là ở Trung Quốc, cũng rất tiềm năng.

Theo quan sát của chúng tôi, quốc phòng có thể sẽ là lĩnh vực dẫn dắt nhu cầu thị trường trong vài năm tới. Tuy nhiên, câu hỏi then chốt là liệu sự tăng trưởng ở các lĩnh vực mới có đủ bù đắp cho sự suy giảm từ các ứng dụng truyền thống, đặc biệt là trong ngành ô tô hay không. Sự mở rộng của các thị trường mới có thể chỉ vừa đủ để cân bằng lại mức giảm từ các lĩnh vực truyền thống.

Nguồn: Argus Media